5 Βασικά Εφόδια για Παιδιά με Κριτική Σκέψη

Αν είσαι μαμά, το ξέρεις ήδη. Τα παιδιά μας σήμερα δεν μεγαλώνουν σε "ουδέτερο" περιβάλλον. Μεγαλώνουν μέσα σε έναν συνεχή θόρυβο. Πληροφορίες, γνώμες, reels, "αλήθειες"  -  όλα στο ίδιο επίπεδο. Τίποτα δεν θεωρείται πια σταθερό. Το σωστό μπερδεύεται με το βολικό και η αλήθεια με το "ό,τι νιώθω'.

Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε σχολείο, φίλους και οθόνες, καλούμαστε να μεγαλώσουμε παιδιά.

Η στάση μας, όμως, δεν μπορεί να είναι ουδέτερη. Δεν αρκεί να λέμε στα παιδιά μας να είναι "καλά, ευγενικά ή να μην ενοχλούν". Ο Θεός μας καλεί σε κάτι βαθύτερο: να τα μάθουμε να διακρίνουν.
Να ξεχωρίζουν το φως από το σκοτάδι - την αλήθεια από το ψέμα.


Μικρό αγόρι σκεπάζει το στόμα του με την μπλούζα του και λέει «Χρειάζομαι την αλήθεια, παρακαλώ!».



Η Γραφή το λέει καθαρά:

«Δίδαξον το παιδίον εν αρχή της οδού αυτού, και όταν γεράσει δεν θέλει απομακρυνθεί απ’ αυτής». - Παροιμίες 22:6

Δεν πρόκειται για "σκληρούς κανόνες", αλλά για φροντίδα. Δεν θέλουμε να τα ελέγχουμε. Θέλουμε να τα προστατεύουμε - και αυτό είναι αγάπη.

Ο Θεός δεν ζητά παιδιά που απλώς ακολουθούν κανόνες, αλλά ανθρώπους που καταλαβαίνουν γιατί ακολουθούν την αλήθεια. Όσα ακολουθούν δεν είναι θεωρία. Είναι οι βάσεις της ζωής. Είναι εργαλεία που τα παιδιά μας θα χρειαστούν όταν εμείς δεν θα είμαστε δίπλα τους.

Δεν μεγαλώνουμε παιδιά για να "παπαγαλίζουν" απαντήσεις. Τα μεγαλώνουμε για να σκέφτονται, να διακρίνουν και να κρίνουν με βάση τον Λόγο του Θεού, τη συνείδησή τους και την αλήθεια.





Η λέξη «Διάκριση» σχηματισμένη σαν κύβος, με πολλούς μεγεθυντικούς φακούς γύρω της που την παρατηρούν.

1. Διάκριση - Να ξεχωρίζουν το φως από το σκοτάδι


Η διάκριση είναι η ικανότητα να ξεχωρίζουμε το καλό από το κακό και το αληθινό από το ψεύτικο. Δεν είναι απλώς εξυπνάδα. Είναι πνευματικό εργαλείο.

Δεν δεχόμαστε ό,τι ακούμε χωρίς να το φιλτράρουμε:

«Δοκιμάζετε τα πάντα, το καλό κρατάτε». - Α΄ Θεσσαλονικείς 5:21

«Ο φρόνιμος βλέπει τον κίνδυνο και κρύβεται». - Παροιμίες 22:3

«Μη πιστεύετε σε κάθε πνεύμα». - Α΄ Ιωάννου 4:1

Η έλλειψη διάκρισης φέρνει πλάνη και πόνο. Η διάκριση προστατεύει.

Στην καθημερινότητα

Χωρίς διάκριση, τα παιδιά γίνονται εύκολοι στόχοι: πίεση από φίλους, μόδες, ιδέες που ντύνονται με το περιτύλιγμα «ελευθερία» αλλά οδηγούν σε σύγχυση.
Με διάκριση, μαθαίνουν να κάνουν ένα βήμα πίσω, να σκέφτονται και να μην παρασύρονται.

Τι μαθαίνουν σε κάθε ηλικία

6–8 ετών: σωστό και λάθος μέσα από απλές ιστορίες

9–12 ετών: κάτι μπορεί να φαίνεται καλό αλλά να μην είναι

Έφηβοι: κίνητρα, προθέσεις και συνέπειες

Στην πράξη

Φέρνουμε δύο καταστάσεις και ρωτάμε:
Ποια φέρνει ειρήνη; Ποια αφήνει μπέρδεμα;

Ένα σύγχρονο παράδειγμα

Το παιδί ακούει:
«Κάνε ό,τι νιώθεις. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να σου πει τι είναι σωστό ή λάθος.»

Χωρίς διάκριση:
Μπορεί να τα πιστέψει όλα και να αρχίσει να δικαιολογεί κάθε συμπεριφορά.

Με διάκριση:
Σταματά και σκέφτεται:
Συμφωνεί αυτό με όσα διδάσκει ο Θεός; Φέρνει ειρήνη στην καρδιά μου;

Η αλήθεια δεν είναι θέμα "ό,τι νιώθω". Είναι θέμα επιλογής με βάση το σωστό.



 







Νεαρή κοπέλα κάθεται θλιμμένη αγκαλιάζοντας τα γόνατά της. Στην εικόνα αναγράφεται η φράση «Το συναίσθημα θολώνει την κρίση».

2. Όταν το συναίσθημα θολώνει την κρίση


Τα συναισθήματα είναι σημαντικά. Αλλά δεν ορίζουν την αλήθεια.

«Η καρδιά είναι απατηλή». - Ιερεμίας 17:9

Ο Θεός δεν ακυρώνει το συναίσθημα. Το βάζει στη σωστή του θέση. Η αλήθεια προηγείται και το συναίσθημα ακολουθεί.

Χωρίς αυτό, το παιδί αλλάζει πορεία ανάλογα με το πώς νιώθει.
Με αυτό, αποκτά σταθερότητα και ειρήνη.

Σκέψη για συζήτηση:

Αν είμαι θυμωμένος, σημαίνει ότι έχω και δίκιο;







Κοριτσάκι κάθεται σε τραπέζι με έκφραση απορίας και κάνει πολλές ερωτήσεις, ενώ γύρω του υπάρχουν ερωτηματικά σύμβολα.

3. Ρωτώντας το «γιατί» χωρίς φόβο


Η κριτική σκέψη δεν είναι δυσπιστία. Είναι φίλτρο.

«Μη συμμορφώνεστε με τον αιώνα τούτον». - Ρωμαίους 12:2

Τα παιδιά βομβαρδίζονται από μηνύματα. Αν δεν μάθουν να φιλτράρουν, θα πιστεύουν ό,τι φωνάζει πιο δυνατά.

Παράδειγμα:

Βλέπουμε μια διαφήμιση και ρωτάμε:
Τι προσπαθεί να μου περάσει; Ποιος ωφελείται;







Μια μαϊμού στα αριστερά και ένα αγόρι στα δεξιά έχουν την ίδια πονηρή έκφραση στο πρόσωπο, με τη φράση «Τι κάνω όταν κανείς δεν με βλέπει;».

4. Τι κάνω όταν κανείς δεν βλέπει;


Η συνείδηση είναι το εσωτερικό όριο που έβαλε ο Θεός μέσα μας.

«Ο νόμος είναι γραμμένος στις καρδιές τους». - Ρωμαίους 2:15

Όταν το παιδί μαθαίνει να αγνοεί τη συνείδησή του, μαθαίνει να δικαιολογεί το λάθος.

Μια απλή ερώτηση αρκεί:

Τι θα έκανες αν δεν σε έβλεπε κανείς;
Εκεί φαίνεται ο χαρακτήρας.

5. Στην πράξη φαίνεται η πίστη


Η αλήθεια του Θεού δεν μένει στη θεωρία.

«Γίνεστε εκτελεστές του λόγου».- Ιακώβου 1:22

Η πίστη που δεν εφαρμόζεται, ξεθωριάζει.

Στην πράξη με τα παιδιά

Μικρές ασκήσεις, παιχνίδια ρόλων και καθημερινές επιλογές χτίζουν χαρακτήρα.
Όταν τα παιδιά βλέπουν, δοκιμάζουν και αποφασίζουν σε ασφαλές πλαίσιο, μαθαίνουν να στέκονται σταθερά.






Η φράση «Ριζωμένος στην Αλήθεια» γραμμένη με μεγάλα καλλιγραφικά γράμματα, των οποίων οι άκρες καταλήγουν σε ρίζες σαν να μπαίνουν μέσα στο έδαφος.

Ρίζες που αντέχουν κάθε μόδα και πίεση


Ο στόχος δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που απλώς ταιριάζουν στον κόσμο.
Αλλά παιδιά που στέκονται όρθια όταν ο κόσμος πηγαίνει αλλού.

«Μη συσχηματίζεσθε με τον αιώνα τούτον». - Ρωμαίους 12:2

Όταν διδάσκουμε διάκριση, κρίση και ευθύνη, δίνουμε ρίζες.
Και τα παιδιά με ρίζες δεν τα παρασύρει κάθε μόδα ή πίεση.

Η αλήθεια του Θεού δεν αλλάζει. Αυτό που δοκιμάζεται είναι το θάρρος μας να τη μεταδώσουμε καθαρά και με αγάπη.

Δεν μεγαλώνουμε παιδιά για να μας χρειάζονται για πάντα.
Τα μεγαλώνουμε για να σταθούν μπροστά στον Θεό με καθαρή συνείδηση και μπροστά στον κόσμο με καθαρό νου.

Η διάκριση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι πνευματική επιβίωση.




Σε ευχαριστώ που αφιέρωσες χρόνο να διαβάσεις αυτές τις σκέψεις.
Αν το άρθρο αυτό σε ωφέλησε, μοιράσου το με μια άλλη μαμά που ίσως το χρειάζεται σήμερα.
Μαζί μπορούμε να μεγαλώσουμε παιδιά με ρίζες βαθιές και πίστη ζωντανή.